AYIQALI NGENINGIZIMU AFRIKA EYOKUXOSHWA KWABOKUFIKA
LINDOKUHLE NGCOBO
Ukuxoshwa kwabantu bokufika abangenawo amaphepha asemthethweni akuqali ngeNingizimu Afrika. Umlando ukhombisa ukuthi amazwe amaningi e-Afrika aseke akwenza lokhu ngaphambilini, ikakhulukazi lapho umnotho ucindezeleka.
I-News Avenue ithole ukuthi ngonyaka ka-1972
uHulumeni ka-Idi Amin e-Uganda waxosha abantu bakwamanye amazwe abangaphezulu kuka-50,000, ikakhulukazi ababeyinzalo yase-Asia. Inhloso esemthethweni kwakuwukuthi umnotho ubuyiselwe ezandleni zabantu base-Uganda.
Ngonyaka ka-1983
INigeria yenza okufanayo, yaxosha abantu bokufika abangaphezulu kuka-2 million, ababengenazo izimvume zokuhlala ngokusemthethweni, ikakhulukazi abavela eGhana naseNtshonalanga ye-Afrika, baxoshwa ngenxa yokwehla komnotho nokushoda kwemisebenzi.
Njengamanje ukwanda kwabokufika eNingizimu Afrika, abangenawo amaphepha kuthathwa njengengqinamba. Izakhamizi zibeka icala kwabokufika ngenxa yokuntuleka kwemisebenzi, ukwehluleka kukahulumeni ukuletha izidingo zomphakathi nengcindezi ezinsizeni zombuso njengezempilo nezemfundo.
Lokhu kuholele emkhankasweni weMarch and March eholwa uJacinta Ngobese Zuma, ephikisana nokufika kwabantu bokufika okungekho emthethweni. Kanjalo nasekukhuleni kwamaqembu afana ne-Operation Dudula, athi avikela amalungelo ezakhamizi.
Nokho izazi zezobudlelwano bamazwe nezazi zenhlalo zibheka lesi sithombe ngenye indlela. Zithi ohulumeni bavame ukusebenzisa "abokufika" njengesiphambeko. Lapho umnotho unzima noma kunenkinga yokuphatha, abantu bakwamanye amazwe baphenduka imvu yomhlatshelo.
Ukuxoshwa kwabantu bokufika abangenawo amaphepha asemthethweni akuqali ngeNingizimu Afrika. Umlando ukhombisa ukuthi amazwe amaningi e-Afrika aseke akwenza lokhu ngaphambilini, ikakhulukazi lapho umnotho ucindezeleka.
I-News Avenue ithole ukuthi ngonyaka ka-1972
uHulumeni ka-Idi Amin e-Uganda waxosha abantu bakwamanye amazwe abangaphezulu kuka-50,000, ikakhulukazi ababeyinzalo yase-Asia. Inhloso esemthethweni kwakuwukuthi umnotho ubuyiselwe ezandleni zabantu base-Uganda.
Ngonyaka ka-1983
INigeria yenza okufanayo, yaxosha abantu bokufika abangaphezulu kuka-2 million, ababengenazo izimvume zokuhlala ngokusemthethweni, ikakhulukazi abavela eGhana naseNtshonalanga ye-Afrika, baxoshwa ngenxa yokwehla komnotho nokushoda kwemisebenzi.
Njengamanje ukwanda kwabokufika eNingizimu Afrika, abangenawo amaphepha kuthathwa njengengqinamba. Izakhamizi zibeka icala kwabokufika ngenxa yokuntuleka kwemisebenzi, ukwehluleka kukahulumeni ukuletha izidingo zomphakathi nengcindezi ezinsizeni zombuso njengezempilo nezemfundo.
Lokhu kuholele emkhankasweni weMarch and March eholwa uJacinta Ngobese Zuma, ephikisana nokufika kwabantu bokufika okungekho emthethweni. Kanjalo nasekukhuleni kwamaqembu afana ne-Operation Dudula, athi avikela amalungelo ezakhamizi.
Nokho izazi zezobudlelwano bamazwe nezazi zenhlalo zibheka lesi sithombe ngenye indlela. Zithi ohulumeni bavame ukusebenzisa "abokufika" njengesiphambeko. Lapho umnotho unzima noma kunenkinga yokuphatha, abantu bakwamanye amazwe baphenduka imvu yomhlatshelo.